Archive | Nieuws

Bedrijfsleven heeft NVWA in de tang

Met de nieuwe keuringstarieven op voedingswaren prijst de Nieuwe Voedsel en Warenautoriteit de Nederlandse havens uit de markt. Bedrijven en rederijen dreigen uit te wijken naar goedkopere importhavens zoals Antwerpen.

De kosten voor de controles op import van vlees zijn per 1 maart met 14,4 procent gestegen, blijkt uit de nieuwe tarieven van de NVWA. Dat betekent dat importeurs bij vrachten vanaf 6 ton in Nederland fors meer kwijt zijn. Een vracht van 100 ton kost in Antwerpen 560 euro, terwijl dezelfde 100 ton in Rotterdam minstens op 987 euro neerkomt.

‘Het feit dat bedrijven nu dreigen uit te wijken naar andere havens illustreert hoe het bedrijfsleven de overheid in haar macht heeft’, zegt Mieke van Vliet, bestuurder van vakbond Abvakabo FNV met de NVWA in haar portefeuille. Brusselse wetgeving dicteert dat de keuringen in alle havens precies hetzelfde zijn. Wanneer Nederland diezelfde keuringen duurder maakt, is het begrijpelijk dat bedrijven eieren voor hun geld kiezen. Van Vliet: ‘Willen we investeren in de veiligheid van ons vlees, of willen we dat zonder ervoor te betalen?’

Hogere prijzen

De hogere prijzen komen voort uit een verplichte 10 miljoen euro eigen bijdrage die staatssecretaris van Economische Zaken Sharon Dijksma de voedingssector afgelopen februari oplegde. In een poging de vleesschandalen aan te pakken besloot de Tweede Kamer haar toezichthouder NVWA 33 miljoen euro staatssteun te geven en bovendien de 10 miljoen euro eigen bijdrage van de sector door te berekenen in de controleprijzen, onder andere in de havens.

Nederland lijkt hierdoor voor zijn goede bedoelingen gestraft te gaan worden. En dat terwijl de controles in de havens ook verre van sluitend zijn. In principe zijn bedrijven zelf verantwoordelijk voor de kwaliteitscontrole van de import. Van ladingen met producten uit risicolanden bemonstert de NVWA bij aankomst één doos. Wanneer daarmee iets mis blijkt te zijn tien, dan twintig en vervolgens alles. Er wordt gekeken naar de concentraties van onder meer zware metalen, dioxines, antibiotica en micro-organismen.

Van ladingen met producten uit risicolanden bemonstert de NVWA bij aankomst één doos.

Dat systeem lijkt redelijk waterdicht, maar de NVWA test niet of nauwelijks op fraude. ‘Dat zouden de afnemers zelf moeten doen. Of dat ook gebeurt, kun je je op basis van de ellende van het afgelopen jaar ten zeerste afvragen,’ zegt Robert van Gorcom, directeur van het RIKILT, (Institute of Food Safety) dat onderdeel is van de Wageningen UR. Hij verwijst naar onder meer de ontdekking dat een aantal rundvleesproducten (deels) uit paardenvlees bleken te bestaan. Dat is niet alleen bedrog, het ondermijnt ook de voedselveiligheid. ‘Voer je een rundertest uit op paardenvlees, dan is die test waardeloos geworden, omdat je bij paardenvlees onder meer op de aanwezigheid van andere medicijnen moet testen.’

In het algemeen worden sowieso veel minder tests uitgevoerd dan mogelijk is, zowel door labs die het bedrijfsleven inhuurt als door de NVWA zelf. Zo kan een controleur bijvoorbeeld op basis van dna-onderzoek eenvoudig testen wat voor vlees hij in de kuip heeft, maar dat gebeurt vrijwel nooit. De reden: geld. ‘De kwestie van de prijs begint een klassieker te worden,’ zegt Van Gorcom. ‘Willen we weten of het veilig is wat we eten en of we wel of niet bedonderd worden? Of mag het niets kosten en doen we oogkleppen op?’

Dit artikel schreef ik samen met financieel onderzoeksjournalist Fleur Launspach, en verscheen tevens op Follow the Money.nl

Posted in NieuwsComments (0)

Verstekelingen in de onderbuik

Vorige week verscheen het al in het wetenschapskatern van De Volkskrant, maar nu ook op Jopinie.nl: het grote – darmflora-(of eigenlijk darmmicrobiota)-en-ziekten-artikel. De darmflora speelt een rol bij een groot aantal ziekten, van de ziekte van Crohn en darmkanker tot diabetes, reuma, depressies en MS. Of dit de hoofdrol is zal nog moeten blijken, maar een stevige bijrol lijkt voor onze miljarden inwoners in elk geval weggelegd. Hoe dat kan? Lees het artikel: Verstekelingen in de onderbuik.

p.s.: het boek alvast bestellen? Ga naar http://www.mavenpublishing.nl/allemaal-beestjes

 

Posted in Allemaal beestjes, NieuwsComments (0)

Serieus verzoek

Ik vind het verfrissend. Dezer dagen ben ik eens niet de enige die het vrijwel non-stop over poep heeft. De jaarlijkse Serious Request-actie van 3FM staat namelijk dit jaar in het teken van diarree. Het ingezamelde geld zal het Rode Kruis gaan gebruiken om de sanitaire voorzieningen en daarmee de hygiëne in ontwikkelingslanden te gaan verbeteren. Die hygiëne is van groot belang, omdat in omgevingen waar veel mensen dicht op elkaar leven, gevaarlijke micro-organismen de kans krijgen zich te verspreiden en mensen ziek te maken.

Hier in het westen hebben we de hygiëne wel op orde, maar ook hier komt diarree nog altijd voor. Sterker nog, doordat steeds meer bacteriën resistent raken tegen antibiotica, is hardnekkige diarree een toenemend verschijnsel, met name onder ziekenhuispatiënten. Nog harder tegen de micro-organismen strijden heeft weinig zin. Sterker nog, in mijn boek laat ik zien dat we het over een heel andere boeg moeten gooien: onze beestjes niet als vijanden maar als vrienden benaderen.

Om bij te dragen aan de actie van 3FM heb ik met mijn uitgever Maven Publishing een kleine actie op touw gezet: voor iedereen die ALLEMAAL BEESTJES vandaag of morgen bestelt via allemaalbeestjes@mavenpublishing.nl doneren wij 1 euro aan Serious Request. Je krijgt dan een factuur per mail toegestuurd en ontvangt het boek in mei.

Voor de volledigheid nog even een korte beschrijving van het boek, dat in mei in de boekhandel ligt:

We dragen zo’n 2,5 kilo beestjes met ons mee. Ze verteren een deel van het voedsel in onze darmen, ze produceren vitamines en ze zorgen voor een schone en gezonde huid. Ze assisteren en reguleren ons immuunsysteem en hebben zelfs invloed op ons gedrag. Deze micro-organismen zijn met veel: met tien keer zoveel als onze eigen lichaamscellen. En omdat we onze volledige evolutie met hen zijn opgetrokken, zijn onze lichamen gewend geraakt aan hun aanwezigheid. Sterker nog, we zijn van ze afhankelijk.

In Allemaal Beestjes gaat Jop de Vrieze op safari door zijn eigen lichaam. Hij introduceert op heldere wijze de belangrijkste bewoners en laat zien hoe ze geraffineerd met ons lichaam samenwerken om talloze aspecten van ons leven mogelijk te maken. Hij zoekt de grenzen op van de huidige wetenschappelijke kennis en beantwoordt praktische vragen zoals:

• Zouden we minder vaak moeten douchen en viezer moeten leven?
• Hoe lang blijven de effecten van een antibioticakuur zichtbaar in ons microbioom?
• Waarom waarschuwt men dat het Westerse eten te hygiënisch is geworden?
• Wat is de bedoeling van probiotische drankjes zoals Yakult? En werken ze überhaupt?
• Wat zou een microbioloog je adviseren over het grootbrengen van je kinderen?

Wetenschappelijk onderzoek naar de werking van het menselijk microbioom is zeer actueel. Het heeft in de laatste jaren tot inzichten geleid die onze kijk op het menselijk lichaam voorgoed hebben veranderd. In Allemaal beestjes worden deze inzichten op vlotte en humorvolle wijze toegankelijk gemaakt voor een breed publiek.

Posted in Allemaal beestjes, NieuwsComments (0)

Wetenschappelijke doorbraken bestaan wél

Zo tegen het eind van het jaar heeft iedereen zijn eigen rituelen. Ook journalisten en opiniemakers. Grofweg de helft houdt zich bezig met het samenstellen van jaarlijstjes, grofweg de andere helft schrijft stukjes waarin ze die lijstjes nuanceren, relativeren of afkraken.

Zo kwam Science traditiegetrouw met een lijstje belanghebbende wetenschappelijke gebeurtenissen, en ‘de doorbraak’ van het jaar. Immunotherapie tegen kanker, besloot de redactie, kreeg dit keer die eervolle titel.

Geen doorbraak, schreef collega-wetenschapsjournalist Asha ten Broeke vandaag prompt in haar Volkskrantcolumn. Wetenschap gaat in kleine stapjes, betoogde ze. Een paar vooruit, soms een paar terug, en langzaam in de goede richting. Dat moeten mensen beseffen.

Psycholoog Daniël Lakens ging deze week in vakblad De Psycholoog nog een stapje verder: hij is van mening dat wetenschapsjournalisten maar helemaal geen nieuwsberichten moeten maken op basis van enkele studies, omdat die na verloop van tijd bijna allemaal onwaar blijken te zijn. Bovendien, één bron is geen bron, één studie is geen bewijs. Meta-analyses, waarin een groot aantal studies tegelijk wordt geanalyseerd, zijn veel relevanter. Hij heeft natuurlijk een punt, net als Asha een punt heeft.

Toch ben ik het niet helemaal met hen eens. Wie alleen meta-analyses verslaat, verliest de grip op het wetenschappelijk bedrijf. De betrouwbaarheid van meta-analyses hangt af van de kwaliteit van de onderliggende studies. Als ik een huis laat bouwen met stenen waarvan ik de kwaliteit niet ken, ga ik er zodra het klaar is niet met een gerust hart slapen, hoe degelijk het er ook uitziet. De nieuwsconsument heeft recht op inzicht in het wetenschappelijk bedrijf. Een goede wetenschapsjournalist rapporteert dus over meta-analyses én losse studies, en geeft daarbij inzicht in de kwaliteit en werkwijze van de onderzoekers.

En wat de relativering van Asha betreft: er zijn wel degelijk wetenschappelijke doorbraken en hoewel ze altijd vooraf worden gegaan door andere experimenten, bestaan die soms écht uit enkele studies.

Meestal zijn die doorbraken het gevolg van nieuwe methodes en apparaten. Van Leeuwenhoek kon dankzij zijn microscoop als eerste microscopisch leven bekijken. Dankzij nieuwe chemische analyses konden Watson en Crick hun legendarische artikel publiceren waarin ze het DNA-molecuul beschrijven. En uit het vakgebied waar ik me al een jaar mee bezig houd: dankzij DNA-analysetechnieken werd duidelijk dat er veel meer verschillende micro-organismen op ons lichaam leven dan we ooit gedacht hadden.

Natuurlijk deden de wetenschappers die mooie sier maakten met de baanbrekende ontdekkingen die niet alleen, maar zoals er ooit een mens was die een eerste stenen bijl maakte waarmee hij vlees kon snijden, is er in deze tijd steeds één ontdekking die een grotere stap vooruit is dan de voorgaande.

Doorbraken zijn ontdekkingen die een nieuw perspectief op de zaak werpen. Voor wetenschappers zijn doorbraken ontdekkingen die heel veel nieuwe vragen doen opborrelen, of die heel veel nieuwe toepassingen in het verschiet brengen. Of het zijn ontdekkingen die laten zien dat bepaalde toepassingen levensvatbaar zijn.

Natuurlijk zijn die toepassingen er nog niet meteen. Zo ook met de doorbraak van 2013: eindelijk lijkt immunotherapie te kunnen werken. Dat betekent niet dat alle oncologen morgen hun patiënten kunnen opbellen met het blijde nieuws dat ze een nieuwe behandeling voor hen hebben. Maar deze doorbraak is een proof of concept, die het perspectief op kankerbehandelingen verandert, of in elk geval verbreedt: niet (alleen) de tumor aanvallen, maar (ook) het immuunsysteem aanzwengelen. Dat biedt mogelijkheden voor het ontwikkelen van therapieën, die er nog lang niet zijn maar nu wel reëel lijken.

Jarenlang hebben heel veel onderzoekers met hun experimenten en resultaten zachtjes tegen een denkbeeldige muur geduwd, en nu is hij dan eindelijk geslecht – een nieuwe kamer openbaart zich, met nieuwe mogelijkheden en nieuwe uitdagingen. Zoiets mag je best een doorbraak noemen.

Posted in Blog, NieuwsComments (1)

Gezonde dikkerd toch ongezond? Lariekoek

Een beetje te dik en toch gezond. Kan het of kan het niet?

Wetenschappers discussiëren er al een paar jaar over: is overgewicht nu op zichzelf schadelijk voor de gezondheid, of gaat het vaak samen met andere factoren die ongezond zijn. Feit is dat mensen met overgewicht meer kans lopen op diabetes, hart- en vaatziekten, kanker en auto-immuunziekten zoals reuma. Dat zou komen door de overtollige kilo’s, die een vet laagje om de organen vormen, drukken op hart- en vaten – kortom, het lichaam zwaarder belasten. Daarnaast zouden de extra kilo’s gezond gedrag in de weg staan: wie zwaarder is beweegt en sport minder soepel en minder graag.

Maar misschien was er wel iets anders aan de hand: bij mensen met overgewicht raakt vaak ook het metabolisme verstoord. Dit metabool syndroom is een combinatie van hogebloeddruk, een verhoogd cholesterol, verstoorde suikerstofwisseling én overtallig vet wat vaak ook nog ontstoken is. Recent onderzoek toont aan dat er twee soorten mensen met overgewicht zijn: mensen mét en zonder metabool syndroom.

Waren dit de gezonde versus de ongezonde dikkerds? Hoefden we ons voortaan geen zorgen meer te maken over ons gewicht, maar over die andere factoren? Het leek er wel op.

Nee, zeggen onderzoekers die deze week een overzichtsstudie publiceerden in het vooraanstaande blad Annals of Internal Medicine. Media dikten dit nieuws stevig aan: ‘Healthy and overweight is a myth’, kopt de BBC. The Times maakt het nog bonter: ‘Obese but healthy? It’s a big fat myth’.

De strekking van de verhalen en de conclusie van de onderzoekers: ook mensen met overgewicht zonder metabool syndroom, hebben een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Weliswaar is die kans een stuk lager, en is het zelfs zo dat mensen zonder overgewicht mét deze metabole verstoring even ongezond als hun metabole evenknieën mét overtollig vet, maar ten opzichte van slanke mensen zonder metabole verstoring krijgen de vermeende gezonde dikkerds wel degelijk vaker hart- en vaatziekten.

Toch die kilo’s? Ik besloot de paper te bestuderen. Na een hoop ingewikkelde berekeningen, grafieken en tabellen belandde ik bij de discussie – vaak het interessantst voor de lezer die benieuwd is wat de onderzoekers proberen te verhullen. En wat schetst mijn verbazing: ze verhullen het niet eens. Ze schrijven het letterlijk op:

Considering a worldwide prevalence of approximately 200 million people with metabolically healthy obesity, the absolute risk increase of 0.7% over 10 to 11 years associated with this condition (as compared with metabolically healthy normal-weight persons) translates to 1.4 million incident deaths or CV events over this time. De kans op ziekten neemt dus met 0,7 procent toe. Je leest het goed. Niet zeventig procent. Niet zeven. Nul komma zeven. Totaal irrelevant dus. Door een gigantisch grote groep mensen op een hoop te vegen, wisten ze deze bevinding statistisch significant te krijgen en inderdaad, op het totale groepsniveau vallen hier best mensen te redden, maar zeker op individueel niveau is dit verschil totaal irrelevant.

Welke arts gaat zijn patiënten adviseren af te vallen, zich in het zweet te werken of al zijn guilty pleasures te laten staan, om zijn kans op ziekten met 0,7 procent te doen afnemen?

Een kritische medische website concludeert terecht: What this study adds is the indication that people who are metabolically unhealthy regardless of their weight are at increased risk. However, interestingly, no increase in risk was seen for the category of people who are metabolically healthy though overweight.

Een sterk staaltje door de onderzoekers verdraaide en overdreven onderzoeksresultaten, waar de media vervolgens mee aan de haal gingen. Zowel de onderzoekers als de reporters hebben iets te veel lariekoek gegeten, lijkt het (en da’s heel ongezond).

En daarmee zijn we terug bij wat we al veronderstelden: het zijn zeer waarschijnlijk niet de kilo’s, maar de metabole problemen die er sterk mee samenhangen. Ook het darmflora-onderzoek wijst die kant op: eenderde van de westerse bevolking heeft een sterk verarmde darmflora (Nature, augustus 2013). Deze mensen hebben vaker overgewicht – maar niet altijd – een verhoogd cholesterol,  insulineresistentie, meer ontstekingen in het lichaam en daarmee een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Gezonde dikkerds en dunnerds hebben een rijkere darmflora.

Een andere, tegelijk in Nature gepubliceerde studie hint naar de oorzaak van deze verschillen: door middel van gezonde voeding werd een groot het verschil tussen de gezonde en ongezonde dikkerds grotendeels teniet gedaan. Vooral vezels lijken het verschil te maken. Die vormen voer voor goedaardige bacteriën en dragen zo bij aan de barrière in de darm, die het lichaam beschermt tegen minder vriendelijke bacteriën en bacteriële producten. Dikke mensen eten vaker vezelarm en vetrijk, en daardoor zijn ze ook ongezonder.

De slotsom? Je mag best wat meer eten, en het hoeft niet allemaal superfood te zijn, als je maar genoeg gezond voedsel binnen krijgt. In elk geval tot het tegendeel wél wordt bewezen.

Posted in Allemaal beestjes, Blog, NieuwsComments (0)

Zieke man

Amerika is van een fiscale klif gestort. Omdat de Republikeinen en Democraten in het congres het niet voor de deadline eens werden over de juiste maatregelen, staan toeristen bij de nationale parken straks voor een dicht hek en moeten we wachten op de economische cijfers.

Het is een totaal onnodige flater, die puur en alleen het gevolg is van machtsspelletjes tussen politici die weigeren het belang van hun land voorop te stellen. Vooral de Tea Party lag dwars en schiet daarmee zichzelf in de voet. De heersende opinie: de politici hebben er een zooitje van gemaakt.

De leiders in China en Rusland lachen in hun vuistje. Tot een paar jaar geleden geloofde ik nog dat democratie zich als een olievlek zou verspreiden over de nog niet verlichte landen. In Afrika, in Latijns-Amerika, wie weet straks in Rusland en China. Van dat geloof is niets meer over. De ondemocratische mogendheden staan sterker dan ooit en opkomende landen kopiëren hun in plaats van ons systeem.

Je zou ze haast gelijk geven.

Het feest dat democratie heet lijkt steeds meer verworden tot een slaapverwekkend en tijdrovend ritueel. Een hoofdpijndossier. Dat wat ons sterker en zelfverzekerder zou moeten maken, maakt ons zwakker en weifelender.

De democratische samenleving van nu doet me denken aan een patiënt die lijdt aan een auto-immuunziekte: het afweersysteem is er om de mens te beschermen en gezond te houden, maar keert zich tegen zijn gastheer en doet die meer kwaad dan goed.

Nederlanders verlangen naar een sterke leider, bleek vorige maand uit een opiniepeiling. Dan maar iets minder democratie, als er maar meer duidelijkheid kwam. De burger is het gedraai zat. In crisistijd moeten er snel besluiten genomen worden, niet eindeloos onderhandeld en overlegd, zeker als de partijen alleen maar uit lijken te zijn op eigen gewin en het dwarsbomen van plannen van de ander.

In Ierland zijn ze alvast  op weg. Daar wordt binnenkort hoogstwaarschijnlijk de senaat afgeschaft. Te duur, vindt de regering. Te bureaucratisch. De Ierse senaat kan niets anders doen dan wetsvoorstellen vertragen. Het besluit levert 20 miljoen op en wordt vooral gebracht als een bezuiniging, maar er gaat ook een signaal vanuit: dit soort democratische instanties zijn niet meer van deze tijd.

Kijk naar wat voor situatie Nederland momenteel zit en het zal geen verbazing wekken als Maurice de Hond straks met een onderzoekje komt waaruit blijkt dat een meerderheid van de Nederlanders hetzelfde wil als de Ieren: afschaffen die eerste kamer. Minder democratie, meer besluitvaardigheid.

Nu is daarvoor nog best wat te zeggen, maar de vraag is wat de volgende stap zou zijn.

Is minder democratie inderdaad de oplossing? De enige manier om te concurreren met de hard rennende landen zonder blok aan hun been? Ik denk het niet. Mensen willen een leider met veel macht, zolang die doet wat zij zeggen. Dat is nou juist het akelige van sterke leiders: na een tijdje beginnen ze er sterke gedachten op na te houden, sterk aan hun positie te hechten en een sterke hekel te krijgen aan kritische geluiden.

Een samenleving kan alleen gezond blijven als er voldoende serieuze tegengeluiden zijn georganiseerd.

Wat we nodig hebben is niet minder democratie, maar een constructievere democratie. Het immuunsysteem moet niet gedempt of uitgeschakeld, maar terug in balans gebracht. De bal daarvoor ligt bij ons allemaal, maar allereerst bij de politiek.Zolang men in de parlementen van deze wereld met niets anders bezig lijkt dan op zichzelf staande spelletjes te spelen, elkaar te dwarsbomen om vooral niet de dalen in de peilingen en de kiezer op korte termijn plezier te doen, dan dan zal diezelfde kiezer zich nog meer van hen afkeren.

Dat is slecht voor de politiek, slecht voor de kiezer en slecht voor de samenleving.

Als we willen voorkomen dat we definitief afglijden naar de post-democratie waar Joris Luyendijk het steeds over heeft, of nog erger, een dictatuur waar één leider het voor het zeggen heeft, moeten de politiek zichzelf heel snel vernieuwen. Anders vrees ik dat we straks van een veel hoger klif gaan storten.

Dit artikel verscheen ook op www.vk.nl

 

Posted in Blog, Nieuws, UitgelichtComments (0)

Pilperikelen

Is de Diane 35 pil nu wel of niet gevaarlijk? En hoe zit het met andere pillen van de derde en vierde generatie die wél als anticonceptie worden voorgeschreven? In de discussie worden individuele gevallen naast statistieken geplaatst zonder een link te leggen tussen die twee. Terwijl die er wel degelijk is. Dit is wat ik er op donderdag 28 februari 2013 over schreef op de opiniepagina van de Volkskrant.

Posted in NieuwsComments (0)

Liveblog Gordon

Naar verwachting bereikt orkaan Gordon (categorie 2) over twee uur het eiland Sao Miguel, 1500 kilometer ten westen van de Portugese kust in de Atlantische Oceaan. Wij bevinden ons, veilig in ons hotel, op dat eiland, waar vandaan we morgen hopen te vertrekken. Vanavond en morgen doe ik live verslag.

Update 19.15 Azoreanen halen schouders op

Terwijl de hotelgasten nerveus met tablets, laptops en andere mobiele weerstations in de lobby hangen, maakt het personeel zich weinig zorgen. Gisteravond haalde de barman zijn schouders op als antwoord op onze vraag naar zijn verwachting voor de volgende dag. ‘Twee jaar geleden was er net zo’n voorspelling, toen ging de orkaan vlak langs het eiland.’

Tien minuten geleden gaf de receptioniste me een zelfde reactie. Ze verwacht wel veel regen en wind, maar meer niet. De orkaan bereikt het eiland vanuit het zuidoosten, wij bevinden ons in Capellas, aan de noordkust.  ‘De mensen zijn niet opgewonden, want ze zijn het gewend.’

Via via vernamen we dat iedereen geadviseerd wordt na acht uur vanavond binnen te blijven, maar hotel noch reisorganisatie heeft iets officieels medegedeeld. In de sportzaal schoof een hotelmedewerkster net kalmpjes de schuifpui dicht. Misschien valt het inderdaad allemaal mee. Misschien zijn de Azoreanen murw gebeukt door alle loze stormwaarschuwingen en is het dit keer wel echt raak. We weten het over een paar uur.

Update 19.35 Het hotelrestaurant serveert een buffet met onbeperkt wijn en bier. Alle tafels zijn bezet. Dat wordt een knusse boel vanavond.

Update 20.10 Buiten spelen mensen nog nietsvermoedend midgetgolf. Je zou maar midgetgolfend ten onder gaan…

Update 20.40 Eerste regendruppels raken het hotelraam. Wind lijkt iets afgezwakt. Weersinstanties melden dat de orkaan is afgezwakt van categorie 2 naar categorie 1.

Update 20.57 Serveerster: ‘Hij is omgedraaid!Nee hoor grapje, ik heb geen idee.’ Die maakt zich duidelijk geen zorgen.

Update 21.00 Een cruiseschip dat op weg was naar Sao Miguel, heeft zijn bestemming gewijzigd en koerst nu naar Madeira, meldt website Cruisecritic.co.uk.

Update 21.13 Zo zag Gordon er uit om zes uur lokale tijd, vanaf grote afstand. Indrukwekkend.

 Update 21.39 Er blijkt dus een enorme comunity van cylonewatchers te zijn die zich  verkneukelt bij dit soort beelden en informatie, en na de berichten over het afzwakken van Gordon al weer uitkijkt naar de volgende orkaan.

Update 21.44 In Capellas is het n0g rustig. De wind suist, in de verte huilt een hond, maar spoken doet het niet.

Update 3.30 uur De wind neemt toe in kracht, al lijkt het nog mee te vallen. Een hond even verderop is er nog niet gerust op zo te horen.

Update 5.00 uur Slagregens zwiepen tegen de ramen. De storm bereikt een (voorlopig?) hoogtepunt, maar laat zijn ware aard niet zien.

Update 8.oo uur Zo ziet de Atlantische Oceaan er vanmorgen uit vanaf ons hoteldak. Ruig, maar niet meer dan dat. De locals lijken dit keer weer gelijk gekregen te hebben.

Update 8.40 uur Lokale en internationale nieuwsorganisaties melden vanochtend (nog) niets over Gordon. Hij lijkt in een zucht over het eiland getrokken. In hoofdstad Ponta Delgada lijkt de schade ook beperkt. Zo ziet de boulevard er nu uit op de webcam.

Update 9.35 uur Niet de lusten, wel de lasten. Het enige dat Gordon ons bracht, is een vertraging van ruim twee uur.

Update 12.15 uur De zon schijnt weer op Sao Miguel. Badgasten liggen al weer te bakken aan de rand van het zwembad, waarin een man met zwembril zijn baantjes trekt. Ondanks dat de Azoren in een warme golfstroom liggen, lijkt het koele water rondom de eilanden de orkaan te hebben afgezwakt.

Ik geloof dat ik de enige persoon op dit eiland ben, die met een kleine kater afscheid neemt van Gordon. Hij had zoveel meer in zich.

Posted in Blog, NieuwsComments (2)

Zoek de psychopaat

‘As Queer as a clockwork orange’. Die uitdrukking hoorde schrijver Antony Burgess een paar keer langskomen in een Oost-Londense kroeg. De uitdrukking betekent zoiets als ‘gek als een deur’. Gestoord, onaangepast, sociaal incorrect.

Zo kun je het gedrag van de hoofdpersoon Alex in zijn beroemdste roman uit 1962 wel omschrijven. De eigenzinnige puber trekt zich niets aan van geschreven en ongeschreven regels van de maatschappij en botviert zijn voorliefde voor ultra-violence op straat en in woningen van weerloze slachtoffers. Logisch dus dat Alex nadat hij een vrouw doodslaat in aanmerking komt voor een nieuwe therapie die hem zal kunnen genezen.

Zo’n therapie was in 1962 science fiction en is dat anno 2012 nog steeds, maar de kennis over psychopathie en andere vormen van antisocialiteit is sterk toegenomen. Experts kunnen bij kinderen van drie of vier jaar al eigenschappen waarnemen die hints geven over psychopathie. Een behandeling zou de ontwikkeling van deze persoonlijkheidsstoornis mogelijk kunnen remmen of bijsturen. Hoe ver willen we gaan om ontsporend gedrag te voorkomen? Daarover schreef ik een essay, naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van A Clockwork Orange. ‘Zoek de psychopaat’ verscheen gisteren in nrc.next.

Posted in NieuwsComments (0)

(On)duurzame vis

Misschien ben je wel zo’n consument: je wilt graag genieten van lekker eten, maar niet ten koste van alles. Je stelt op prijs dat zijn voedsel een duurzame herkomst heeft. Misschien ben je wel iemand die uit principe alleen biologische groente, vrijeuitloopeieren eet, en duurzaam gevangen vis.

Met die laatste heb ik me de afgelopen maanden intensief bezig gehouden. Het Marine Stewardship Council (MSC) geeft het grootste en hoogst aangeschreven keurmerk voor duurzame vis uit. Vissers die zijn aangesloten bij een coöperatie kunnen een certificaat aanvragen, maar moeten om dat te vangen een strenge procedure doorlopen. Ook handelaren moeten zo´n viskeurmerk hebben, om te voorkomen dat de vis verwisseld wordt met onduurzame vis.

Maar hoe waterdicht is dit systeem? Wetenschappers zetten er hun vraagtekens bij. Niet alleen skeptische wetenschappers, maar de laatste tijd ook wetenschappers die het MSC lang het voordeel van de twijfel gaven. In een groot artikel in de wetenschapsbijlage van NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag ga ik in op hun kritiek. Het artikel kun je hier lezen.

Mijn onderzoek is nog niet voorbij. De afgelopen maanden sprak ik ook met vissers, milieu-organisaties, de accreditatieservice en hoop ik nog met certificeerders te spreken. Er is nog veel meer te melden over duurzame vis dan ik in dit artikel kon verwoorden. To be continued.

Posted in NieuwsComments (0)

Jopinie @ Twitter

PHVsPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19hZHNfcm90YXRlPC9zdHJvbmc+IC0gdHJ1ZTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2FkX2ltYWdlXzE8L3N0cm9uZz4gLSBodHRwOi8vd3d3Lndvb3RoZW1lcy5jb20vYWRzLzEyNXgxMjVhLmpwZzwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2FkX2ltYWdlXzI8L3N0cm9uZz4gLSBodHRwOi8vd3d3Lndvb3RoZW1lcy5jb20vYWRzLzEyNXgxMjViLmpwZzwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2FkX2ltYWdlXzM8L3N0cm9uZz4gLSBodHRwOi8vd3d3Lndvb3RoZW1lcy5jb20vYWRzLzEyNXgxMjVjLmpwZzwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2FkX2ltYWdlXzQ8L3N0cm9uZz4gLSBodHRwOi8vd3d3Lndvb3RoZW1lcy5jb20vYWRzLzEyNXgxMjVkLmpwZzwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2FkX21wdV9hZHNlbnNlPC9zdHJvbmc+IC0gPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29fYWRfbXB1X2Rpc2FibGU8L3N0cm9uZz4gLSB0cnVlPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29fYWRfbXB1X2ltYWdlPC9zdHJvbmc+IC0gaHR0cDovL3d3dy53b290aGVtZXMuY29tL2Fkcy8zMDB4MjUwYS5qcGc8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19hZF9tcHVfdXJsPC9zdHJvbmc+IC0gaHR0cDovL3d3dy53b290aGVtZXMuY29tPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29fYWRfdG9wX2Fkc2Vuc2U8L3N0cm9uZz4gLSA8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19hZF90b3BfZGlzYWJsZTwvc3Ryb25nPiAtIHRydWU8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19hZF90b3BfaW1hZ2U8L3N0cm9uZz4gLSBodHRwOi8vd3d3Lndvb3RoZW1lcy5jb20vYWRzLzQ2OHg2MGEuanBnPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29fYWRfdG9wX3VybDwvc3Ryb25nPiAtIGh0dHA6Ly93d3cud29vdGhlbWVzLmNvbTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2FkX3VybF8xPC9zdHJvbmc+IC0gaHR0cDovL3d3dy53b290aGVtZXMuY29tPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29fYWRfdXJsXzI8L3N0cm9uZz4gLSBodHRwOi8vd3d3Lndvb3RoZW1lcy5jb208L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19hZF91cmxfMzwvc3Ryb25nPiAtIGh0dHA6Ly93d3cud29vdGhlbWVzLmNvbTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2FkX3VybF80PC9zdHJvbmc+IC0gaHR0cDovL3d3dy53b290aGVtZXMuY29tPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29fYWx0X3N0eWxlc2hlZXQ8L3N0cm9uZz4gLSBkYXJrYmx1ZS5jc3M8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19hdXRob3I8L3N0cm9uZz4gLSBmYWxzZTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2F1dG9faW1nPC9zdHJvbmc+IC0gdHJ1ZTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2N1c3RvbV9jc3M8L3N0cm9uZz4gLSA8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19jdXN0b21fZmF2aWNvbjwvc3Ryb25nPiAtIDwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2ZlYXR1cmVkX2NhdGVnb3J5PC9zdHJvbmc+IC0gVWl0Z2VsaWNodDwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2ZlYXRfZW50cmllczwvc3Ryb25nPiAtIDE8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19mZWVkYnVybmVyX2lkPC9zdHJvbmc+IC0gPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29fZmVlZGJ1cm5lcl91cmw8L3N0cm9uZz4gLSA8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19nb29nbGVfYW5hbHl0aWNzPC9zdHJvbmc+IC0gPHNjcmlwdCB0eXBlPVwidGV4dC9qYXZhc2NyaXB0XCI+DQoNCiAgdmFyIF9nYXEgPSBfZ2FxIHx8IFtdOw0KICBfZ2FxLnB1c2goW1wnX3NldEFjY291bnRcJywgXCdVQS0yMTIyMzIwNS0xXCddKTsNCiAgX2dhcS5wdXNoKFtcJ190cmFja1BhZ2V2aWV3XCddKTsNCg0KICAoZnVuY3Rpb24oKSB7DQogICAgdmFyIGdhID0gZG9jdW1lbnQuY3JlYXRlRWxlbWVudChcJ3NjcmlwdFwnKTsgZ2EudHlwZSA9IFwndGV4dC9qYXZhc2NyaXB0XCc7IGdhLmFzeW5jID0gdHJ1ZTsNCiAgICBnYS5zcmMgPSAoXCdodHRwczpcJyA9PSBkb2N1bWVudC5sb2NhdGlvbi5wcm90b2NvbCA/IFwnaHR0cHM6Ly9zc2xcJyA6IFwnaHR0cDovL3d3d1wnKSArIFwnLmdvb2dsZS1hbmFseXRpY3MuY29tL2dhLmpzXCc7DQogICAgdmFyIHMgPSBkb2N1bWVudC5nZXRFbGVtZW50c0J5VGFnTmFtZShcJ3NjcmlwdFwnKVswXTsgcy5wYXJlbnROb2RlLmluc2VydEJlZm9yZShnYSwgcyk7DQogIH0pKCk7DQoNCjwvc2NyaXB0PjwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2hvbWU8L3N0cm9uZz4gLSBmYWxzZTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX2hvbWVfdGh1bWJfaGVpZ2h0PC9zdHJvbmc+IC0gNTc8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19ob21lX3RodW1iX3dpZHRoPC9zdHJvbmc+IC0gMTAwPC9saT48bGk+PHN0cm9uZz53b29faW1hZ2Vfc2luZ2xlPC9zdHJvbmc+IC0gZmFsc2U8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19sb2dvPC9zdHJvbmc+IC0gaHR0cDovL3d3dy5qb3BpbmllLm5sL3dwLWNvbnRlbnQvd29vX3VwbG9hZHMvOS1sb2dvLmpwZzwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX21hbnVhbDwvc3Ryb25nPiAtIGh0dHA6Ly93d3cud29vdGhlbWVzLmNvbS9zdXBwb3J0L3RoZW1lLWRvY3VtZW50YXRpb24vZ2F6ZXR0ZS1lZGl0aW9uLzwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX3Jlc2l6ZTwvc3Ryb25nPiAtIHRydWU8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19zaG9ydG5hbWU8L3N0cm9uZz4gLSB3b288L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19zaG93X2Nhcm91c2VsPC9zdHJvbmc+IC0gdHJ1ZTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX3Nob3dfdmlkZW88L3N0cm9uZz4gLSBmYWxzZTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX3NpbmdsZV9oZWlnaHQ8L3N0cm9uZz4gLSAxODA8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb19zaW5nbGVfd2lkdGg8L3N0cm9uZz4gLSAyNTA8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb190YWJzPC9zdHJvbmc+IC0gdHJ1ZTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX3RoZW1lbmFtZTwvc3Ryb25nPiAtIEdhemV0dGU8L2xpPjxsaT48c3Ryb25nPndvb191cGxvYWRzPC9zdHJvbmc+IC0gYTo3OntpOjA7czo1NToiaHR0cDovL3d3dy5qb3BpbmllLm5sL3dwLWNvbnRlbnQvd29vX3VwbG9hZHMvOS1sb2dvLmpwZyI7aToxO3M6NjU6Imh0dHA6Ly93d3cuam9waW5pZS5ubC93b3JkcHJlc3Mvd3AtY29udGVudC93b29fdXBsb2Fkcy84LWxvZ28uanBnIjtpOjI7czo2NToiaHR0cDovL3d3dy5qb3BpbmllLm5sL3dvcmRwcmVzcy93cC1jb250ZW50L3dvb191cGxvYWRzLzctbG9nby5qcGciO2k6MztzOjY1OiJodHRwOi8vd3d3LmpvcGluaWUubmwvd29yZHByZXNzL3dwLWNvbnRlbnQvd29vX3VwbG9hZHMvNi1sb2dvLnBuZyI7aTo0O3M6NjU6Imh0dHA6Ly93d3cuam9waW5pZS5ubC93b3JkcHJlc3Mvd3AtY29udGVudC93b29fdXBsb2Fkcy81LWxvZ28ucG5nIjtpOjU7czo2NToiaHR0cDovL3d3dy5qb3BpbmllLm5sL3dvcmRwcmVzcy93cC1jb250ZW50L3dvb191cGxvYWRzLzQtbG9nby5wbmciO2k6NjtzOjY1OiJodHRwOi8vd3d3LmpvcGluaWUubmwvd29yZHByZXNzL3dwLWNvbnRlbnQvd29vX3VwbG9hZHMvMy1sb2dvLnBuZyI7fTwvbGk+PGxpPjxzdHJvbmc+d29vX3ZpZGVvX2NhdGVnb3J5PC9zdHJvbmc+IC0gU2VsZWN0IGEgY2F0ZWdvcnk6PC9saT48L3VsPg==